[ sorular ve yanıtlar ]
Tüm yanıtlar tek metinde
Kısaca AETRON nedir
AETRON, madencilerin yapay zekâ işi yaptığı bağımsız bir blokzincirdir. Madenciler modellere gelen isteklere yanıt verir ve modelleri eğitir. Bu işi başka madenciler yeniden kontrol eder, blokzincir de yalnızca doğrulanmış iş için ödeme yapar. AETRON'da kendi AI hizmetinizi başlatabilir, donanımınızı bağlayabilir ya da AET token'ını stake edebilirsiniz.
Bitcoin'den ve sıradan madencilikten farkı ne
AETRON'da madenciye, modellere gelen isteklere verdiği yanıtlar ve eğitim için ödeme yapılır. Sıradan madencilikte ise ekran kartları rastgele sayılar dener ve çıkan sonuç kimsenin işine yaramaz. Ekonomisi Bitcoin'inkine benzer. Arz tavanı 33 milyon AET'dir ve halving basılan miktara göre gelir, ilki 16,5 milyon AET'de. Genesis'te 4.500 AET vardı, bu da tavanın %0,014'ü.
Proof of Intelligence nedir
Bu, işi beyan edilen modelin yaptığını kontrol etme yöntemidir. Örneğin A madencisi bir soruyu yanıtlar ve hesaplamanın imzalı parmak izini blokzincire yazar. Yaklaşık 30 saniye sonra rastgele bir sayıyla, tam olarak aynı görevi yapan B madencisi seçilir. B, yanıtın seçilen konumlarını yeniden hesaplar, sayıları kendisi karşılaştırır ve kaç konumun tutmadığını blokzincire gönderir. Kararı blokzincir kendisi verir. Varsayılan olarak konumların %30'u ya da daha fazlası tutmazsa bu, model değiştirme sayılır.
Her iş kontrol ediliyor mu
Ağın ayarına göre ya her iş ya da rastgele seçilen bir kısmı kontrol edilir. Bu payı görev belirler. Model kayıt defterinde varsayılan değer %7'dir ve blokzincir payın %1'in altına inmesine izin vermez. Hangi işin kontrole düşeceğini önceden kimse bilmez. Kontrol edecek madenci yoksa iş ödenmez, ama bunun için ceza da verilmez.
İşi kim kontrol ediyor
Görevi birebir aynı olan başka madenciler kontrol eder. Bunun için model, ayarlar ve motor sürümü aynı olmalıdır. Kontrol edenin donanımı farklı olabilir ve kendisi başka bir neuronet'ten gelebilir. Kapalı bir görevi yalnızca o görevin kendi madencileri kontrol eder. Ayrı bir kontrolcü rolü yoktur.
Neuronet nedir
Neuronet, blokzincir üzerinde çalışan bir AI hizmetidir. İçinde farklı modellerle çıkarım ve eğitim gibi birçok görev olabilir. Her görevin kendi madencileri vardır, kapasiteyi ise stake sağlar. İşi başka madenciler yeniden kontrol eder. Blokzincir kararı verir ve neuronet'in ödülünü böler. Ödülün %10'u staker'lara, %10'a kadarı sahibine, kalanı, yani en az %80'i madencilere gider.
AWU nedir
AWU bir iş birimidir. 1 AWU, referans ekran kartı RTX PRO 4500'ün bir milisaniyelik çalışmasına eşittir. Bir isteğin ya da eğitim adımının fiyatını blokzincir model kayıt defterine göre kendisi hesaplar, sahibi bu fiyatı belirlemez. Bir neuronet'e günde kaç AWU ödenebileceği, o neuronet'in stake'ine bağlıdır.
Ağ çalışıyor mu, yoksa bunlar plan mı
Ana ağ 11 Ekim 2025'ten beri çalışıyor ve yaklaşık 12 saniyede bir blok üretiyor. Emisyon yalnızca doğrulanmış iş için ödeniyor. Bunu herkes gezginde ya da doğrudan wss://entrypoint-mainnet.aetron.ai adresinden kontrol edebilir.
Madenciliğe başlamak için ne gerekir
AETRON Miner'ı kurmanız, bir anahtar oluşturmanız ve göreve kayıt ücretini ödemeniz gerekir. Bu ücret 0,1 AET'den başlar. İstemci donanımı kendisi tanır ve ortamı kendisi kurar, bu yüzden Docker ve Python gerekmez. Genel IP adresine de ihtiyacınız yok. Apple Silicon'lı macOS için yükleyici, Linux için arşiv var, Windows sürümü ise önizleme aşamasında.
Hangi ekran kartları uygun
NVIDIA RTX 30, 40 ve 50, A100, H100 ve B200, AMD ekran kartları, NPU'lar ve macOS 26 veya daha yenisinde çalışan Apple Silicon uygundur. Sıradan bir işlemcide kuantize modeller çalıştırabilirsiniz. T4 ve V100 desteklenmiyor. Asıl sınır bellektir, çünkü görevin modeli belleğe sığmalıdır.
Ne kadar kazanabilirim
Kimse kesin bir tutar vaat etmiyor. Bir neuronet'in madencileri, emisyonunun en az %80'ini doğrulanmış işe ve itibara göre paylaşır. Bu yüzden geliriniz, size ve diğer madencilere ne kadar iş sayıldığına bağlıdır. Neuronet'in stake'iyle belirlenen bütçeyi aşan iş için ödül verilmez.
Ödülüm nerede birikir, nasıl alırım
Ödül blokzincirde ayrı bir hesapta birikir ve görevden ayrıldıktan sonra bile yanmaz. Biriken tutar 1 AET'ye ulaşınca AETRON Miner onu kendisi çeker. Daha önce almak isterseniz aetron-miner rewards claim komutunu ya da cüzdandaki düğmeyi kullanabilirsiniz. Bir epoch'un ortasında görevden ayrılırsanız o epoch'ta doğrulanmış işiniz yine sizin kalır.
Bilgisayarım kapanırsa ne olur
Makine kapalıyken ona görev gelmez ve kazanç da olmaz. Boşta kalmanın cezası yoktur ve madenciyi kimse ağdan çıkarmaz. Makine açılınca istemci yeniden iş almaya başlar, biriken ödül de yerinde kalır.
Model değiştirmenin cezası ne
Kontrolde sayılar tutmaz ve iş ödenmez. Madencinin aleyhine tek bir kontrol eden oy verirse blokzincir yalnızca bir uyarı kaydeder. Model değiştirme iki farklı hesaptan gelen oylarla doğrulanırsa madenci ihlal kaydı alır, itibar kaybeder, 30 gün yasaklanır ve bu işi yaptığı epoch'un ödülünü kaybeder. Tekrarında yasak kalıcıdır. Daha önce kazandıkları elinden alınmaz.
Madencinin coldkey ve hotkey diye iki anahtara ihtiyacı var mı
Hayır, kayıt için tek bir hesap yeterlidir. Madenci işi bu hesapla imzalar, ücretleri bu hesaptan öder ve ödülü bu hesaba alır. İki anahtar yalnızca eski kayıtlarda kaldı.
Kendi AI hizmetimi başlatmak için ne gerekir
En kolay yol Oluşturucu'dur. Kayıt defterinden bir model seçer, ad ve çalışma modu belirlersiniz. Hesaplamayı ağın madencileri yaptığı için kendi sunucunuza gerek kalmaz. Test ağında e-postayla giriş yapmanız yeterli, ana ağda ise içinde AET olan bir cüzdan gerekir. Doğrudan blokzincirde kayıt en az 1.000 AET, her görev 10 AET tutar. Ayrıca sizin ya da başkalarının stake ettiği 100 AET gerekir. Neuronet emisyonunun %10'una kadarı sahibine gider.
Kendi modelimi çalıştırabilir miyim
Görevin modeli AETRON kayıt defterinden seçilir. Kayıt defterinde ağırlıklar ve ayarlar birebir kayıtlıdır. Bu sayede farklı madencilerin yanıtları karşılaştırılabilir ve işin fiyatını blokzincir hesaplar. Kayıt defterinde olmayan bir model emisyon getirmez ve ağ geçidi ona gelen istekleri kabul etmez. Yeni modeller kayıt defterine ağ düzeyinde eklenir.
Programlama bilmem gerekir mi
Neuronet'i kod yazmadan başlatabilirsiniz, çünkü Oluşturucu'da tarayıcıda kurulur ve model parametreleri kendiliğinden dolar. Kod yalnızca uygulamanızın neuronet'e API üzerinden bağlanması için gerekir. Dil modelleri için OpenAI ve Anthropic biçiminde uç noktalar vardır.
Sahip kontrolü kendine göre ayarlayabilir mi
Hayır. Kontrol eşiklerini ve kontrol eden madenci sayısını protokol belirler, bunlar blokzincirde herkese açık kayıtlıdır. Sahip hangi görevlerin çalışacağına, ödülün görevler arasında nasıl bölüneceğine ve sonuçların ne sıklıkla hesaplanacağına karar verir.
Kullanıcılar istekler için ödeme yapıyor mu
Protokol istek başına ücret almaz. Madenciler, staker'lar ve neuronet sahipleri gelirlerini emisyondan alır. Sahip, hizmetine erişimi kendisi satabilir, ağ buna karışmaz. Oluşturucu ayrı bir üründür ve abonelikle çalışır.
İsteklerimi kim görür
Ağ geçidi isteği açık metin olarak görür. İstek madencilere şifreli gider, P1 seviyesinde ise atanan her madenci için ayrı ayrı şifrelenir. Ağdaki diğer düğümler onu okuyamaz. İsteğin şifresi, yanıtı hesaplayan madencinin ve bu yanıtı kontrol eden madencinin bilgisayarlarında çözülür. Resmî madenci istemcisi gizlilik açısından güvenlidir. İsteği ne penceresinde ne de günlüklerinde gösterir ve bu bilgisayarlarda isteği ancak değiştirilmiş bir program okuyabilir. Blokzincire yalnızca hash'ler ve imzalar yazılır, isteklerin ve yanıtların kendisi oraya yazılmaz.
Stake nedir, ne işe yarar
Stake, bir neuronet'e bağlanmış AET'dir. Neuronet'e günde ne kadar iş ödenebileceği buna bağlıdır. Temel tarifeye göre 1 AET, referans ekran kartının 100 saniyelik çalışmasını karşılar. Basılan token arttıkça 1 AET'nin karşıladığı süre kısalır. Staker'lar neuronet emisyonunun %10'unu stake'leriyle orantılı olarak alır.
Stake için ne kadar gerekir
En az 1 AET gerekir, üst sınır yoktur. Stake'i cüzdandan yaparsınız ve token'lar hesabınızda ayrılır. Yeni stake'in emisyon payını bir gün sonra almaya başlarsınız, zaten çalışan stake'in payı ise kesintisiz gelmeye devam eder.
Stake'imi nasıl geri çekerim
Çekme talebi gönderin, 7 gün sonra token'lar bakiyenize kendiliğinden döner. Talep anından itibaren emisyon payı almazlar, ama bu süre boyunca hesabınızda kalırlar. Bir neuronet için aynı anda yalnızca bir talep verebilirsiniz ve talebi iptal edemezsiniz. Stake'i başka bir neuronet'e taşımak da aynı süreyi alır ve tutarın %1'i kadar ücreti vardır.
Stake yanabilir mi
Hayır, neuronet'teki stake yakılmaz, çünkü token'lar hesabınızda kalır ve yalnızca ayrılır. Neuronet kapanırsa stake olağan şekilde geri döner. Ancak gelir garanti değildir. Gelir neuronet'in doğrulanmış işine bağlıdır ve talep yoksa fazladan stake onu artırmaz.
AET nedir, ne işe yarar
AET ağın tek token'ıdır. AWU cinsinden iş bütçesini belirleyen stake için, neuronet ve madenci kayıtları için ve ağ ücretleri için kullanılır. Ödüller de AET olarak verilir. Toplamda en fazla 33 milyon AET basılacak. Bunun 4.500'ü genesis'te basıldı, kalanı her blokla birlikte basılıyor.
Yeni AET'ler nasıl basılıyor
İlk halving'e kadar her blokta 1,5 AET basılır, bu da günde 10.800 AET eder. Bunun %90'ı doğrulanmış işe göre neuronet'lere gider, doğrulayıcılar ve hazine de %5'er alır. Doğrulayıcılar ayrıca ağ ücretlerini de alır.
Halving ne zaman
Halving'in bir tarihi yok, çünkü takvime değil basılan miktara bağlıdır. İlki 16,5 milyon AET basıldığında gelir, sonrakiler ise kalan miktarın yarısı her basıldığında. Kayıt ücretlerinin büyük kısmı basılmamış havuza geri döndüğü için halving anı ileri kayar.
Akıllı sözleşmeler var mı
Evet, EVM aynı ağda çalışır. Chain ID ana ağda 3355, test ağında 3356'dır. Solidity, MetaMask, Hardhat ve Foundry ile çalışabilirsiniz. AETRON Wallet'ta 0x adresi yoktur, bu yüzden EVM için MetaMask ya da başka bir Ethereum cüzdanı gerekir.
Ağı kim yönetiyor
Runtime'ı ve protokol parametrelerini ekip sudo anahtarıyla değiştirir ve bu işlemler blokzincirde görünür. Kararların doğrulayıcılara devredilmesi planlanıyor. Her doğrulayıcının bir oyu olacak, önerileri ise teknik komite hazırlayacak. Blokzincirin verileri birçok düğümde tutulur, bu yüzden herkes onları okuyup kontrol edebilir.
Nasıl doğrulayıcı olunur
Doğrulayıcılar stake'e göre seçilir ve en düşük bond 15.000 AET'dir. En fazla 100 yer var. Temel doğrulayıcılar stake olmadan çalışır, diğer yerler seçimle dolar. Doğrulayıcılar blok üretir, her bloğun emisyonunun %5'ini ve ağ ücretlerini alır. Seçimlerin şu anda açık olup olmadığını doğrulayıcılar sayfasında görebilirsiniz.
Cüzdanı nereden alabilirim
AETRON Wallet iOS, Android, macOS, Windows, Chrome ve Firefox için var. Anahtarlar yalnızca cihazınızda saklanır ve parolanızla şifrelenir. Aynı kurtarma ifadesi hesabınızı her sürümde açar.
Kurtarma ifadesini kaybedersem ne olur
Cüzdan parolayla açıldığı sürece ifadeyi cüzdanda görüp yeniden yazabilirsiniz. Hem ifadeyi hem de cüzdana erişimi kaybettiyseniz hesabı kimse geri getiremez, çünkü anahtar yalnızca sizdedir.
Cüzdan sunuculara bağlanıyor mu
Evet. Bakiye ve işlemler seçilen ağın düğümü üzerinden gider, geçmişi ve AET fiyatını ise cüzdan gezginden alır. Bir siteye bağlanırken masaüstü ve mobil cüzdan AETRON Connect relay'ini kullanır. Mesajlar şifrelidir ve relay onları okuyamaz. Kurtarma ifadesi, anahtar ve parola cihazdan hiçbir yere gitmez.
Başka sorunuz varsa
Yanıtı burada bulamadıysanız bize yazın. Nereden başlayacağınızı henüz düşünüyorsanız rolünüze göre hazırlanmış kısa talimatı açın.